> For the complete documentation index, see [llms.txt](https://geography.ed-era.com/llms.txt). Markdown versions of documentation pages are available by appending `.md` to page URLs; this page is available as [Markdown](https://geography.ed-era.com/master.md).

# Зміст

* [Зміст](https://geography.ed-era.com/master.md)
* [Вступне слово](https://geography.ed-era.com/vstup.md)
* [Географiчне пiзнання Землi](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli.md)
  * [Cтародавня епоха пізнання Землі](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/ctarodavnya_epoha_pznannya_zeml.md)
    * [Геродот](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/ctarodavnya_epoha_pznannya_zeml/gerodot.md)
    * [Ератосфен](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/ctarodavnya_epoha_pznannya_zeml/eratosfen.md)
    * [Клавдій Птолемей](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/ctarodavnya_epoha_pznannya_zeml/klavdyu_ptolemeu.md)
  * [Пізнання землі у середні віки](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/pznannya_zeml_u_seredn_vki.md)
    * [Ібн Батута](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/pznannya_zeml_u_seredn_vki/ibn_batuta.md)
    * [Марко Поло](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/pznannya_zeml_u_seredn_vki/marko_polo.md)
    * [Мартін Бехайм](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/pznannya_zeml_u_seredn_vki/martyn_bekhaum.md)
  * [Епоха Великих географічних відкриттів](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv.md)
    * [Бартоломеу Діаш](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/bartolomeu_dyash.md)
    * [Васко да Гама](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/vasko_da_gama.md)
    * [Христофор Колумб](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/khrystofor_kolumb.md)
    * [Амеріґо Веспуччі](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/amerigo_vespuchi.md)
    * [Фернан Магеллан](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/fernan_magellan.md)
    * [Абель Тасман](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/abel_tasman.md)
    * [Френсіс Дрейк](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/frensys_dreyk.md)
    * [Дослідження Північно-Східної Азії](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/epoha_velikih_geografchnih_vdkrittv/doslydzhennya_pyvnychno_schydnoyu_azyu.md)
  * [Географiя нового часу](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas.md)
    * [Вітус Беринг](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/vytus_bering.md)
    * [Джеймс Кук](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/dzheums_kuk.md)
    * [Александр Гумбольдт](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/aleksandr_gumboldt.md)
    * [Іван Крузенштерн та Юрій Лисянський](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/ivan_kruzenshtern_ta_yuryu_lysyanskyu.md)
    * [Фадей Беллінсгаузен і Михайло Лазарєв](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/phadey_bellynsgauzen_ta_mykhayulo_lazaryev.md)
    * [Микола Миклухо-Маклай](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/mykola_myklucho_maklau.md)
    * [Петро Семенов-Тянь-Шанський](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/petro_semenov_tyan_shanskyu.md)
    * [Девід Лівінгстон](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/novichas/devyd_lyvyngston.md)
  * [Освоєння полярних широт](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/osvoe.md)
    * [Дослідження південних широт](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/osvoe/doslydzhennya_pyvdennych_shyrot.md)
    * [Дослідження північних широт](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/osvoe/doslydzhennya_pyvnychnych_shyrot.md)
  * [Мiжнароднi дослiдження земної кулi](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/international.md)
  * [Географiчнi дослiдження на територiї України](https://geography.ed-era.com/geografichne_piznannya_zemli/ukr.md)
* [Способи зображення Землі. Земля на планi та картi](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti.md)
  * [Масштаб](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/masshtab.md)
  * [Глобус](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/globus.md)
  * [Карта](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/karta.md)
    * [Картографiчна проекцiя](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/karta/kartografichna_proektsiya.md)
    * [Умовнi знаки](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/karta/umovni_znaki.md)
  * [План](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/plan.md)
  * [Орієнтування на місцевості](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/orntuvannya_na_mstsevost.md)
    * [Орієнтування за Полярною зорею](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/orntuvannya_na_mstsevost/polyarna_zyrka.md)
    * [Орієнтування за компасом](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/orntuvannya_na_mstsevost/kompas.md)
    * [Азимут](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/orntuvannya_na_mstsevost/azymut.md)
  * [Зображення нерівностей земної поверхні на плані та карті](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/zobrazhennya_nervnostei_zemno_poverhn_na_plan_ta_kart.md)
    * [Абсолютна висота](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/zobrazhennya_nervnostei_zemno_poverhn_na_plan_ta_kart/absolutna_vysota.md)
    * [Вiдносна висота](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/zobrazhennya_nervnostei_zemno_poverhn_na_plan_ta_kart/vydnosna_vysota.md)
  * [Градусна сітка Землі. Географічні координати точок](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/gradusna_stka_zeml_geografchn_koordinati_tochok.md)
  * [Топографічна карта](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/topografchna_karta.md)
  * [Додаток 1. Умовні позначення.](https://geography.ed-era.com/zemlya_na_plani_ta_karti/dodatok_1.md)
* [Наука географiя](https://geography.ed-era.com/nauka_geografiya.md)
  * [Геологiчний час](https://geography.ed-era.com/nauka_geografiya/geologichnii_chas.md)
  * [Рух Землi у космосi](https://geography.ed-era.com/nauka_geografiya/ruh_zemli_u_kosmosi.md)
    * [Доба](https://geography.ed-era.com/nauka_geografiya/ruh_zemli_u_kosmosi/doba.md)
    * [Рiчний рух Землi. Зміна пір року](https://geography.ed-era.com/nauka_geografiya/ruh_zemli_u_kosmosi/rychnyu_ruh_zemli.md)
  * [Часовi пояси](https://geography.ed-era.com/nauka_geografiya/chasovi_poyasi.md)
* [Лiтосфера](https://geography.ed-era.com/lytosfera.md)
  * [Внутрiшня будова Землi](https://geography.ed-era.com/lytosfera/vnutrishnya_budova_zemli.md)
  * [Гiрськi породи та мiнерали](https://geography.ed-era.com/lytosfera/girski_porodi_ta_minerali.md)
  * [Розмiри Землi](https://geography.ed-era.com/lytosfera/rozmiri_zemli.md)
  * [Утворення материкiв та океанiв](https://geography.ed-era.com/lytosfera/utvorennya_materikiv_ta_okeaniv.md)
  * [Лiтосфера та лiтосфернi плити](https://geography.ed-era.com/lytosfera/litosfera_ta_litosferni_pliti.md)
  * [Рухи земної кори](https://geography.ed-era.com/lytosfera/ruhy_zemnoi_kory.md)
  * [Вплив внутрiшнiх сил Землi](https://geography.ed-era.com/lytosfera/vpliv_vnutrishnih_sil_zemli.md)
    * [Землетруси](https://geography.ed-era.com/lytosfera/vpliv_vnutrishnih_sil_zemli/zemletrusy.md)
    * [Вулканiзм](https://geography.ed-era.com/lytosfera/vpliv_vnutrishnih_sil_zemli/vulkanyzm.md)
    * [Гарячі джерела та гейзери](https://geography.ed-era.com/lytosfera/vpliv_vnutrishnih_sil_zemli/garyachy_dzherela_ta_geyzery.md)
  * [Вплив зовнiшнiх сил Землi](https://geography.ed-era.com/lytosfera/vpliv_zovnishnih_sil_zemli.md)
  * [Основнi форми рельєфу Землi](https://geography.ed-era.com/lytosfera/osnovni_formi_relfu_zemli.md)
    * [Рівнини](https://geography.ed-era.com/lytosfera/osnovni_formi_relfu_zemli/ryvnyny.md)
    * [Гори](https://geography.ed-era.com/lytosfera/osnovni_formi_relfu_zemli/gory.md)
  * [Рельєф дна Свiтового океану](https://geography.ed-era.com/lytosfera/relf_dna_svitovogo_okeanu.md)
  * [Додаток 1. Основнi гори свiту](https://geography.ed-era.com/lytosfera/dodatok_osnovni_gori_svitu.md)
* [Гiдросфера](https://geography.ed-era.com/gidrosfera.md)
  * [Свiтовий колообiг води](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/svitovii_koloobig_vodi.md)
  * [Свiтовий океан та його частини](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/svitovii_okean_ta_iogo_chastini.md)
    * [Моря](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/svitovii_okean_ta_iogo_chastini/morya.md)
    * [Затока](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/svitovii_okean_ta_iogo_chastini/zatoka.md)
    * [Протока](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/svitovii_okean_ta_iogo_chastini/protoka.md)
  * [Частини суходолу](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/chastini_suhodolu.md)
    * [Острови](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/chastini_suhodolu/ostrovy.md)
  * [Воднi маси](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodni_masi.md)
    * [Додаток 1. Найбiльшi глибини океанiв](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodni_masi/dodatok_1_naibilshi_glibina_okeaniv.md)
  * [Рух води в океанi](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/ruh_vodi_v_okeani.md)
    * [Океанiчнi течiї](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/ruh_vodi_v_okeani/okeanychny_techyy.md)
  * [Води суходолу](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu.md)
    * [Річка](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/rychky.md)
      * [Ерозія](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/rychky/erosyua.md)
    * [Озеро](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/ozera.md)
    * [Болото](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/bolota.md)
    * [Штучнi водойми](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/shtuchni_vodoimi.md)
    * [Льодовики та багаторiчна мерзлота](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/lodoviki_ta_bagatorichna_merzlota.md)
    * [Форми рельєфу: яр та балка](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/formy_relefu.md)
    * [Додаток 2. Рiчки](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/dodatok_2_richki.md)
    * [Додаток 3. Озера](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/vodi_suhodolu/dodatok_3_ozera.md)
  * [Пiдземнi води](https://geography.ed-era.com/gidrosfera/pidzemni_vodi.md)
* [Атмосфера](https://geography.ed-era.com/atmosfera.md)
  * [Тепловi пояси Землi](https://geography.ed-era.com/atmosfera/teplovi_poyasy_zemli.md)
  * [Пояси атмосферного тиску на Землi](https://geography.ed-era.com/atmosfera/poyasy_atmosfernogo_tysku_na_zemli.md)
  * [Вiтер, постiйнi та змiннi вiтри](https://geography.ed-era.com/atmosfera/viter_postiini_ta_zminni_vitry.md)
    * [Пасати](https://geography.ed-era.com/atmosfera/viter_postiini_ta_zminni_vitry/pasaty.md)
    * [Бриз](https://geography.ed-era.com/atmosfera/viter_postiini_ta_zminni_vitry/bryz.md)
    * [Мусони](https://geography.ed-era.com/atmosfera/viter_postiini_ta_zminni_vitry/musony.md)
  * [Вологiсть повiтря](https://geography.ed-era.com/atmosfera/vologyst_povytrya.md)
  * [Хмари i туман](https://geography.ed-era.com/atmosfera/hmary_i_tuman.md)
    * [Перисті хмари](https://geography.ed-era.com/atmosfera/hmary_i_tuman/perusty_hmary.md)
    * [Шаруваті хмари](https://geography.ed-era.com/atmosfera/hmary_i_tuman/sharuvaty_hmary.md)
    * [Купчасті хмари](https://geography.ed-era.com/atmosfera/hmary_i_tuman/kupchasty_hmary.md)
  * [Повiтрянi маси,циклони та антициклони](https://geography.ed-era.com/atmosfera/povitryani_masy-cyklony_ta_antycyklony.md)
  * [Види опадiв i закономiрностi їхнього розподiлу](https://geography.ed-era.com/atmosfera/vydy_opadiv_i_zakonomirnosti_ihnogo_rozpodilu.md)
    * [Дощ](https://geography.ed-era.com/atmosfera/vydy_opadiv_i_zakonomirnosti_ihnogo_rozpodilu/dosch.md)
    * [Снiг](https://geography.ed-era.com/atmosfera/vydy_opadiv_i_zakonomirnosti_ihnogo_rozpodilu/snig.md)
    * [Град](https://geography.ed-era.com/atmosfera/vydy_opadiv_i_zakonomirnosti_ihnogo_rozpodilu/grad.md)
    * [Туман](https://geography.ed-era.com/atmosfera/vydy_opadiv_i_zakonomirnosti_ihnogo_rozpodilu/tuman.md)
    * [Роса, іній та паморозь](https://geography.ed-era.com/atmosfera/vydy_opadiv_i_zakonomirnosti_ihnogo_rozpodilu/rosa_inyu_pamoroz.md)
  * [Погода, її елементи, типи, змiна в часi](https://geography.ed-era.com/atmosfera/pogoda__elementy_typy-_zmina_v_chasi.md)
  * [Клiмат Землi, чинники його формування, пояси i основнi типи](https://geography.ed-era.com/atmosfera/klimat_zemli_chynnyky_iogo_formuvannya_poyasi_i_osnovni_typy.md)
    * [Кліматичні пояси](https://geography.ed-era.com/atmosfera/klimat_zemli_chynnyky_iogo_formuvannya_poyasi_i_osnovni_typy/klimat_poyasi.md)
* [Бiосфера](https://geography.ed-era.com/biosfera.md)
  * [Вплив господарської дiяльностi людини на бiосферу](https://geography.ed-era.com/biosfera/vplyv_gospodarsko_diyalnosti_lyudyny_na_biosferu.md)
  * [Ґрунти](https://geography.ed-era.com/biosfera/grunty.md)
  * [Географiчна оболонка, закономiрностi її формування i розвитку](https://geography.ed-era.com/biosfera/geografichna_obolonka_zakonomirnosti__formuvannya_i_rozvytku.md)
  * [Зональнi природнi комплекси](https://geography.ed-era.com/biosfera/zonalni_pryrodni_kompleksy.md)
    * [Географiчнi пояси Землі](https://geography.ed-era.com/biosfera/zonalni_pryrodni_kompleksy/geographychny_poyasy_zemly.md)
      * [Природнi зони. Висотна пояснiсть](https://geography.ed-era.com/biosfera/zonalni_pryrodni_kompleksy/geographychny_poyasy_zemly/pryrodny_zony.md)
  * [Азональнi природнi комплекси](https://geography.ed-era.com/biosfera/azonalni_pryrodni_kompleksy.md)
* [Господарська діяльність людини](https://geography.ed-era.com/zminy_pryrody_pid_vplyvom_gospodarsko_diyalnosti_lyudyny.md)
* [Змiни компонентiв природи людиною](https://geography.ed-era.com/zminy_komponentiv_pryrody_lyudynoyu.md)
* [Природнi ресурси материкiв та океанiв](https://geography.ed-era.com/pryrodni_resursy_materykiv_ta_okeaniv.md)
* [Забруднення природного середовища](https://geography.ed-era.com/zabrudnennya_pryrodnogo_seredovyscha.md)
* [Охорона природного середовища](https://geography.ed-era.com/ohorona_pryrodnogo_seredovyscha.md)
  * [Міжнародні організації](https://geography.ed-era.com/ohorona_pryrodnogo_seredovyscha/mizhnarodny_organyzacyy.md)
* [Розв'язання географiчних задач](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach.md)
  * [Амплiтуда коливань температури](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach/amplituda_kolyvan_temperatury.md)
  * [Зволоження територiї](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach/zvolozhennya_terytorii.md)
  * [Ресурсозабезпеченiсть](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach/resursozabezpechenist.md)
  * [Рiчки](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach/richky.md)
  * [Населення](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach/naselennya.md)
  * [Тиск](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach/tysk.md)
  * [Пам’ятка](https://geography.ed-era.com/rozvyazannyageografichnyh_zadach/pamyatka.md)
